کندر؛ الگویی موفق از مدیریت مردمی شهری
کندر، شهری کوچک با جمعیتی حدود ۸ هزار و ۵۰۰ نفر در استان خراسان رضوی، امروز به یکی از نمونههای موفق مشارکت مردمی در مدیریت شهری تبدیل شده است؛ الگویی که به گفته مسئولان، میتواند راهگشای بسیاری از پروژههای عمرانی و توسعهای کشور باشد.
به گزارش پایگاه خبری راهبرد بازار به نقل از خبرنگار گروه مسکن و شهرسازی خبرگزاری صدا و سیما، در شصتمین جلسه ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار، بر نقش مردم در اجرای طرح های عمرانی و خدماتی تأکید ویژهای شد.
فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اقدامات انجامشده در کندر، این شهر را مصداق عملی رویکرد دولت در مردمیسازی امور دانست و گفت: «آنچه در کندر رخ داده، کاملاً منطبق با تأکیدات رئیسجمهور مبنی بر محوریت مردم در اداره شهرهاست. کاری که شاید با بودجههای سنواتی و روندهای معمول اداری بیش از ۱۰ سال زمان میبرد، با مشارکت مستقیم مردم در کمتر از چهار سال به ثمر نشسته است.
فرزانه صادق افزود: هدایت، برنامهریزی و نظارت پروژهها بر عهده شهرداری بوده، اما اجرای بخش عمدهای از طرحها توسط خود مردم انجام شده است. امروز بیش از ۹۰ درصد معابر شهر سنگفرش شده و علاوه بر آن، مشارکت خیرین و شهروندان در حوزههایی مانند مدرسهسازی، مسجدسازی و توسعه خدمات عمومی به شکل چشمگیری افزایش یافته است.
وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر ضرورت ترویج این تجربه موفق اظهار کرد: «کندر یک الگوی ویژه و قابل تعمیم برای بسیاری از شهرهای کشور است. این تجربه نشان میدهد توجه به ظرفیتهای مردمی و اعتماد به شهروندان میتواند بسیاری از پروژههایی را که سالها در انتظار اجرا هستند، با سرعت و کیفیت مطلوب به سرانجام برساند.»
در همین زمینه، علی نصرتی، شهردار کندر و دانشآموخته جغرافیا و برنامهریزی شهری، رمز موفقیت این شهر را «اعتماد متقابل میان مردم و مدیریت شهری» عنوان کرد.
وی گفت: «اصل ماجرا بسیار ساده است؛ شنیدن حرف مردم و مشارکت دادن آنها در اجرای پروژهها. وقتی شما به مردم اعتماد میکنید، آنها نیز به مدیریت شهری اعتماد میکنند و فرآیند توسعه آغاز میشود.»
شهردار کندر با تشریح مدل اجرایی این طرح افزود: شهرداری تأمین مصالح مورد نیاز از جمله سنگفرش، سیمان و شن را بر عهده داشته و نظارت فنی نیز توسط شهرداری انجام شده است، اما اجرای کار در کوچهها و محلهها توسط خود مردم صورت گرفته است. در بسیاری از موارد، ساکنان با استفاده از توان فنی و مهارتهای موجود در محله، بدون دریافت دستمزد و تنها با صرف وقت، پروژهها را به سرانجام رساندهاند.
نصرتی ادامه داد: برای کاهش هزینههای مشارکت، ساختار پروژهها بهگونهای طراحی شد که مردم بتوانند متناسب با توان خود در آن نقشآفرینی کنند. در برخی معابر، ساکنان خود اجرای کامل پروژه را بر عهده گرفتند و در برخی دیگر تنها از یک استادکار استفاده شد. در محلههایی که توان مالی بیشتری وجود داشت، مردم با هزینه شخصی پیمانکار انتخاب کردند.
وی همچنین به سازوکار اجتماعی این طرح اشاره کرد و گفت: مقیاس مشارکت را از سطح محله به سطح کوچه کاهش دادیم. در هر کوچه یک نماینده مردمی انتخاب میشد و امام جماعت مسجد جامع شهر نیز به عنوان تسهیلگر و حلقه ارتباطی میان شهرداری و مردم نقشآفرینی میکرد. پس از توافق اولیه، مسائل زیرساختی از جمله شبکه آب، هدایت آبهای سطحی، تعریض معابر، جابهجایی تأسیسات و زیباسازی محیط به صورت مشارکتی انجام میشد.
شهردار کندر با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی این شهر گفت: کندر بیش از هزار سال سابقه سکونت دارد و روحیه همکاری و مشارکت در میان مردم آن ریشهدار است. اقتصاد شهر بر پایه کشاورزی و باغداری، بهویژه انگورکاری، شکل گرفته و همین فرهنگ همکاری در فعالیتهای کشاورزی به عرصه مدیریت شهری نیز منتقل شده است.
شهردار کندر همچنین اشاره کرد، تجربه این شهر نشان میدهد با کاهش بروکراسیهای غیرضروری، اعتماد به مردم و بهرهگیری از ظرفیتهای اجتماعی محلی، میتوان مسیر توسعه شهری را با سرعت، هزینه کمتر و رضایتمندی بیشتر شهروندان طی کرد؛ الگویی که اکنون مورد توجه مدیران ملی قرار گرفته و میتواند در سایر نقاط کشور نیز اجرا شود.